Derecho consuetudinario del Alto Aragón · Unidad 70 de 81
Unidad 70 · EFECTOS DEL CONSORCIO FORAL. .
Texto completo en español de una edición de dominio público con fuente y huella registradas.
EFECTOS DEL CONSORCIO FORAL. .
Son los siguientes: | o 1.” Ninguno de Jos partícipes en los bienes indivisos puede enagenar ni obligar de modo alguno la. parte que le corresponda. — Así se desprende de. las siguientes disposiciones: 4 FuezoL.—De communt dividundo, — citado en el. capítulo tereero, título tercero de este. li bro, — en las palabras; «non potes dape, _ vendere aut impi guorare, » eto. a Fúrro IL—De comuni Zividundo —citado en el capítulo tercero, título tercero de este libro, —en las palabras: «Nullus filiorum si +: Plures, sunt unlus patris, pt Mmatris: .potest aliquid de suo ayolo-
19:48,
,.. rio impigporare, vender, sive_dare, » etc,
ObsERvANCIA XIMIL.—.De consortibus evusdem rei, —citada en el ca- .. pitulo tercero, título .fercero de este libro, —en las palabras: , «quod, ubi duo, vel tres fratres, aut n0n dividunt bona paterna, »
OBSBRVANCIA XIV.—De consortibus evusdem rez, — citada en el ca- .. pítulo. tercero, título tercero: de este, libro, — en las palabras: «unus eorum non potest alignare partem sum. alteri, » etc.
A Nisgono de los partícipes. puede disponer de su porcion por última voluntad sino en favor de sus ajos:
— Así lo determinan las siguientes ..,
— SÍ — E - 'OBSERVANCIA 1.-—De-consortibus eiusdem ret.
Nota, quod si.plures sunt germani,- non -potest aliquis ex ipsis condere testamentum, antequam dividant de parte quam ipsum continget habere de Ponte: sic nec alienare, nec: cali des teden: ¡tur salvere debita i tia E ES
OBSERVANCIA XI. E E EA rez.
Sed pone, retentis eisdem terminis, quod duo fratres habent indivisam hereditatem: et-unus decedit ante factam divisionem, et condidit testamentum: et in suo testamento, filisv suse reliquit duas ¡partes partis sus, quam habebat: in illa hereditáte indivisa, et ¿tertiam partem legat alicui:extraneo: ille legatarius petit illam tertiam parte á-filia defuncti, “que divisit:iiam com avunculo: dick 'filia, quod ei nomtenetur, quia tempore quo: pater ejus legavit sibi illam tertiam partem, nondúm divisa erat hereditas intér ipsum et fratrem suum, cum quo habebat heereditatem communem, et sic non potuit ordinare, et-ejus ordinatio-fuít, et .est nulla per hanc causam, immoó beneficio Fori pertinet ad me dicta heereditas: replicat legatarius, non nocet mihi, quia ¡lud excipére non prodest «t1b1,.quia: hac exceptio, competebat, et competit fratris patris taÉttm: quia ipse non potest legare, véndere, vel alienare, hoc: est in favorem illius, cum quo habebat communem' hereditatem, :4 quo nibil petitur. Fuit determinatum, quod bené dicebat filia, .quod nullo modo poterat ordinare ante'factam - divisiónetn in eXttraneos: sed in filios 'sic quoódn volneni. a E
Le a, E RE 3
3.” En el caso de que muera uno de los partícipes -antes de hacerse la division, su'parte acreceá los demás (1) y Ho están obligados á pagar las deudas del difunto «con ta parte que acrecen. «Sin embargo, cuando:el consorte fallecido tuviese hijos legítimos, éstos heredarán su párte con preferencia á los demás partícipes y esto aun cuando “hubiese sido enajenada dicha porcion á"un extraño Ó á “un consorte, ó bien parte de ella á un hijo y el resto á un extraño. le se desprende de las siguientes disposiciones:
(1) Véase la nota que se pone á la Ob. VÍ De eonsortibús eiusdem rei.
— 212 — Fuero 1.—De communi dividundo,— citado en el capítulo tercero, título tercero de este libro,—en las palabras: «non potes dare, vendere, aut impignorare, vel alienare aliquo modo,» etc.
Fuero 11.—.De communi dividundo,—citado en el capítulo tercero, título tercero de este libro,—en las palabras: «Nullus filiorum gl
plures sunt unius patris, et matris: potes aliquid de suo avolorio impignorare, vendere, nec dare,» etc.
] OBSERVANCIA Vl,—De consortibus evusdem ret.
Item, si fratres possident unam rem indivisam, et unus fratrum mortuus fuerit ante divisionem, pars sua acrescit alteri fratri, qui est in sorte cum eo; (1) nec pro illa parte tenebitur ad solvendum debita fratris, cum illam partem non habeat iure heereditatis, sed
beneficio Fori, ut filii habent dotes matris, et non tenentur ad debita:
OBSERVANCIA X1.—-De consortibus ls Yet.
Item pone , duo fratres húbent hereditatem indivisam: unus ex istis non facta divisione, mortus est ab intestato, relicto uno filio
legitimo, queeritur quis in partem succedit defuncti, EEoten vel filius dic quod fltus.
ObseErvANCIA XlU1.—De consortibus erusdem rei,—citada en este ca-
pítulo, —en las palabras: «quod si duo fratres habent indivisam hereditatem: et unus decedit,» etc.
ObservANCcIA XIIL.—.De consortibus eiusdem ret, —citada en el capítulo tercero, título tercero de este libro,.—— en las palabras: «certé si unus, vel plures eorum preemoriantur, bonis non divisis, omnia bona remanent superstiti, » etc.
(1) Esta Observancia está en contradiccion con la V del mismo título, y como es sostenible lo que ésta dispone, la copiamos. Dice así: «Observancia V.—.De consortibus eiusdem rei.—Item, si fratres possident unam rem indivisam, et unus fratrum mortuus fuerit, potest erdinare de sua medietate, vel alias, in vita, vel in morte: nec acrescet pars sua alteri fratri, ac si esset facta divisio secundum Forum, »
— 213 — | “Sin embargo de lo dicho en el núm. 1.” del párrafo anterior, el consorte podrá disponer de su parte como quiera cuando los bienes del consorcio no admitan cómoda division. —Así lo determinan las siguientes disposiciones:
Fuero UL. — De communi do
Jacous 1.—Osce 1247 "
Multa castella, balnea, furni, et molendina sunt: quibus accedit Multoties, quod multi habent partem in illis: et quia talia non possunt dividi: ut quisque ex heeredibus possit determinatd cognoscere partem suam. Si aliquis eorum vendiderit partem quam in eis habet: aut si eam dederit, aut impignoraverit: aut quocumque alio modo alienaverit, in carta ipsius facti ita debet contineri. Ego talis dono, vendo, aut impignoro, seu in pignus mitto, aut in dominium tuum transfero pro tanto precio, medietatem, tertiam, aut quartam' partem, talis heereditatis, aut plus, at minus, secundum quod in eis habuerit. Et secundum Forum non tenetur ibi aliquid pediare, aut per bogas sive fitas aliquid demostrare, quia non sunt talia loca que aliter possent dividi. Veruntamen redditus eorum debent et possunt dividi secundum, quad heeredes habent partem in eis.
OBsERVANCIA U.— De consortibus esusdem rei.
Item, Forus qui loquitur, quod frater non potest alienare, vel obligare dona patrimonialia alteri: intelligitur de bonis, que secundum Forum dividi possunt: alia veró, quee commode dividi non possunt, ut furnus, et similia: bené possunt obligari, vel alienari.
La parte de un consorte no puede enagenarse para hacer efectiva la responsabilidad civil en que haya incurrido por un delito á no ser que la division se ordene por el Tribunal competente y se practique antes de fallecer el. consorte. —Así lo determina la
— 214 — OrseERVANCIA XI11.—De consortibus on rei; —citadá. en el ca- - pitulo tercero, título tercero de este libro,—en;¡las palabras: «nec; _ fenetur dis 1n: ligne, ad debere, vel Iinlurlas. A ete,
ES ; A da e a “Los réditos ó intereses de la cosa que se pone en :con=. sorcio deben dividirse proporcionalmente á la parte que
cada uno tenga en ella, — Así se desprende del
Fuero 111.—De communz. dividundo,—citado en este capítulo, —en las palabras: «Veruntamen redditus eorum et possunt dividi se— _cundum, quod heeredes habent partem in eis.»
El hermano está obligado á dividir con los otros par- _tícipes lo que haya adquirido en virtud ó por causa de la: finca indivisa, á no ser que esa adquisicion haya provenido de su ciencia, su fortuna, ó bien haya sido adquirida con ocasion de la. parte.que le haya tocado.—Así se A del
Fuero VI. — De communt dividundo.
Si unus frater ante divisionem paternorum bonorum ex ipsis bonis aliquid acquisierit, tenetur cum aliis fratribus, aut sororibus consortiare. Sed si ex parte sua, vel scientia, vel prospera fortuna aliquid lucratus fuerit: nihil tenetur dare aliis fratribus.
El hermano no tiene obligacion de dar parte á sus consortes en las adquisiciones hechas por razon de los bienes indivisos, cuando ha poseido estos mucho tiempo.— Así lo determinan las |
OBSERVANCIA ÚNICA. —De. negoti1s gestas.
De consuetudine Regmni, si unus ex fratribus teneat bona sua: et fratrum suorum pro indiviso: vel indivisé tenuerit per longum tem-. pus, et infra dictum tempus lucratus fuerit aliqua, non poterunt:
— 215 — alii fratres petere partem illorum, que frater lucrabus est: sed tantúm partem eos contingentem in bonis que tenet frater, et non illud quod lucratus fuit, vel lucrari potuit cum parte eos contingente:
OBSsERVANCIA VIL.—De consortibus esusdem rez..
Item, si unus ex fratribus teneat bona sua, et aliorum fratrum pro indiviso, et tenuerit per longus tempus, et infra dictum tempus, lucratus fuerit aliqua, non poterunt alii fratres petere partem illorum; bonorum, que frater lucratus est, sed tantim partem eos. contingentem in bonis communibus quee teneat frater, et non id. quod lucratus fuit, vel lucrari potuit cum parte eos contingente.
No gozan el derecho de acrecer los consortes que no lo sean de una misma finca ó herencia.— Así lo determinan
los siguientes
Fuero 1.—De communt dividundo,—citado en el capítulo tercero, .título tercero de este libro,—en las palabras: «aliis fratrcs qui non sunt in sorte cum eo nullo modo possunt demandare par—
tem,» etc.
Fuero I1.—De communi dividundo, —citado en el capítulo tercero, título tercero de este libro,-<en las palabras: «alii fratres qui non sunt in sorte cum illo, nullo modo possunt petere partem,» etc.